نحوه معاملات در بازار پایه


وضعیت سهام در بازار پایه و چگونگی معاملات در این بازار در گزارش زیر مورد بررسی قرار گرفته است که در ادامه با هم می‌خوانیم.

همه‌چیز در مورد تابلوهای بورس و فرابورس

در مقاله آشنایی با تابلو معاملاتی، اجزا تابلو معاملاتی هر سهم را به شما معرفی کردیم و گفتیم که هر نحوه معاملات در بازار پایه بخش از این تابلو چه چیزی را نشان می‌دهد. تنها قسمتی که درباره آن توضیحات جامعی ارائه نشد، نوع بازاری بود که سهام شرکت در آن پذیرفته شده بود. در این مقاله قصد داریم راجع‌به انواع تابلوهای بورس و فرابورس و بازارهای مختلف آن صحبت کنیم.

بازار مالی چیست؟

اگر بخواهیم توضیحی کلی در ارتباط با بازارهای مالی بدهیم، می‌توان گفت که بازار مالی، بازاری است که در آن دارایی‌های مالی مثل اوراق بهادار و. معامله می‌شوند. این بازارها شرایطی را فراهم می‌کنند تا افراد بتوانند اوراق بهادار خود، مثل سهام شرکت‌های مختلف را در این بازار به‌فروش برسانند و یا در ازای پرداخت پول، صاحب قسمتی از سهام یک شرکت شوند. در حقیقت این بازارها نقش یک رابط و یا واسطه را بین خریداران و فروشندگان ایفا می‌کنند و الزاما مکانی فیزیکی نیستند و می‌توانند به‌صورت یک شبکه اینترنتی نیز باشند. در ادامه ابتدا به معرفی بازار سرمایه و انواع آن می‌پردازیم سپس شرایط پذیرش در تابلوهای بورس و فرابورس را بررسی می‌کنیم.

بازارهای مالی

بازارهای مالی (بورس و فرابورس)

بازار سرمایه چیست؟

بازار سرمایه یکی از بازارهای مالی است که خود به چند نوع بازار مختلف طبقه‌بندی می‌شود. سهام شرکت‌ها با توجه به وضعیت مالی، صورت‌های مالی، میزان نقدشوندگی و. هر کدام در بازاری متفاوت معامله می‌شوند و نماد آن‌ها در یکی از تابلوهای بورس یا فرابورس پذیرفته می‌شود. شرکت‌هایی که وارد بازار سرمایه می‌شوند، معمولا توسعه‌یافته هستند و از درجه اعتبار بالایی برخوردارند.

یکی از بازارهای معروف در ایران بازار بورس اوراق بهادار است که شرکت‌ها برای ورود به آن و پذیرش در تابلوهای بورس باید ویژگی‌ها و شرایط خاصی داشته باشند، بنابراین تمامی شرکت‌ها نمی‌توانند به آسانی وارد این بازار نحوه معاملات در بازار پایه شوند. برای سایر شرکت‌هایی که شرایط پذیرش در بورس را ندارند، بازار فرابورس طراحی شده است؛ تا آن‌ها نیز از مزایای بازار سرمایه محروم نمانند.

فرابورس ایران ساختاری مشابه به بازار بورس دارد و تنها شرایط پذیرفته‌شدن شرکت‌ها در آن آسان‌تر است. این بازار نیز همانند بورس منجر به تامین نقدینگی شرکت‌ها با هزینه کم و هدایت پول‌های خرد و کلان به محل‌هایی مناسب برای سرمایه‌گذاری می‌شود. به‌طور کلی وجود این دو بازار منجر به گسترش بازار سرمایه ایران می‌شود.

مزایای پذیرش شرکت‌ها در بورس و فرابورس

پذیرش شرکت‌ها در این بازارها دارای مزایای مختلفی است. تامین مالی آسان و ارزان، افزایش نقد‌شوندگی، نقل و انتقال سهام به‌صورت آسان، سریع و کم هزینه، شفافیت و اعتبار قیمت سهام بر اساس مبادله در این بازارها از مزایای پذیرفته شدن در این بازارها است.

از دیگر مزایای پذیرفته شدن در بازار‌های مالی می‌توان به بهره‌گیری از امکان وثیقه‌گذاری سهام و اخذ ساده‌تر تسهیلات بانکی، اطلاع‌رسانی هماهنگ و عادلانه به سرمایه‌گذاران بالفعل و بالقوه، معرفی شرکت و محصولات به‌طیف وسیعی از اقشار جامعه، افزایش اعتبار شرکت و پذیره‌نویسی و انتشار اوراق مشارکت و گواهی سپرده اشاره کرد. شرکت‌های فعال در فرابورس از معافیت مالیاتی نیز برخوردارند.

در ادامه به توضیح بهتر این دو بازار و تابلوهای معاملاتی آن‌ها می‌پردازیم.

بورس چیست؟

در واقع بورس بازاری است که در آن دارایی‌های مختلف معامله می‌شوند و بسته به نوع دارایی‌هایی که در آن معامله می‌شوند، نام‌های متفاوتی به خود می‌گیرند. در کشور ما علاوه‌بر بورس اوراق بهادار، بورس کالا نیز وجود دارد که در آن کالاهایی خاص مثل زعفران و زیره سبز معامله می‌شوند. در ادامه هر‌جا که از واژه بورس استفاده شد، منظورمان بورس اوراق بهادار است.

در ایران به بازاری که در آن اوراق بهادارِ شرکت‌های مختلف معامله می‌شوند بورس گفته می‌شود. در واقع این بازار پس‌اندازها و سرمایه‌های مالی خرد و کلان مردم را جمع می‌کند و از آن‌ها برای تامین مالی طرح‌های بزرگ اقتصادی استفاده می‌کند. شرکت‌ها برای پذیرش در بورس باید شرایط خاصی داشته باشند و هر شرکتی نمی‌تواند وارد این بازار شود.

شرکت بورس اوراق بهادار ایران، دارای دو بازار اول و دوم است. پذیرش سهام شرکت‌ها در بورس، صرفا در یکی از تابلوهای بازار اول یا بازار دوم صورت می‌گیرد. شرکت‌هایی که قصد دارند سهام آن‌ها در یکی از تابلوهای بازار اول یا دوم معامله شوند، باید تقاضای پذیرش خود در تابلو اصلی یا فرعی بازار اول یا دوم را به بورس ارائه نمایند. شرکت‌ها از جنبه‌های مختلف بررسی می‌شوند و در صورت دارا بودن شرایط لازم، نماد آن‌ها در یکی از تابلوهای بورس ثبت می‌شوند. در‌صورتی که شرکت شرایط پذیرش در هیچ کدام از این بازارها را نداشت، ممکن است در بازار فرابورس پذیرفته شود.

برای بررسی این‌که چه شرکت‌هایی در بازار اول جای می‌گیرند، بورس اوراق بهادار، شرکت‌ها را از نظر میزان فعالیت و کارایی، میزان نقد‌شوندگی و همچنین میزان سرمایه مورد بررسی قرار می‌دهد و شرکت‌هایی که در این بررسی‌ها وضعیت بهتری نسبت به سایرین داشته باشند، در بازار اول جای می‌گیرند. سایر شرکت‌ها که امتیاز مناسبی در این فاکتورها کسب نکنند در بازار دوم جای می‌گیرند. بازار اول خود دارای دو تابلو اصلی و فرعی است، که در ادامه آن‌ها را توضیح خواهیم داد.

شرایط پذیرش شرکت‌ها در تابلوی اصلیِ بازار اولِ بورس

یکی از شرایطی که شرکت‌ها برای پذیرش در این تابلو باید داشته باشند مربوط به سابقه فعالیت آن‌ها است. یعنی یک شرکت تازه تاسیس نمی‌تواند وارد این تابلو شود، این شرکت‌ها باید حداقل 3 سال سابقه فعالیت داشته باشند و حداقل میزان سرمایه ثبت شده آن‌ها 1000 میلیارد ریال باشد.

وضعیت مالی شرکت‌ها یک عامل بسیار مهم برای جایگیری در این تابلو است، شرکت‌هایی در این تابلو جای می‌گیرند که سیستم حسابداری آن‌ها به لحاظ مالی و محاسبه بهای تمام شده، مطلوبیت داشته باشد. از دیگر ویژگی‌هایی که این شرکت‌ها باید داشته باشند، این است که فاقد زیان انباشته باشند و حداقل در سه دوره متوالی سود‌آور بوده باشند.

نسبت حداقل حقوق صاحبان سهام به کل دارایی‌های این شرکت‌ها باید 30 درصد باشد. یعنی 30 درصد دارایی‌ها متعلق به صاحبان سرمایه باشد. صورت‌های مالی آن‌ها فاقد موارد مردودی یا عدم اظهار نظر توسط حسابرس باشد، یعنی صورت‌های مالی شفافیت داشته باشند و هیچ ادعایی نسبت به صورت‌ها وجود نداشته باشد. این صورت‌ها باید به تایید حسابرس معتمد سازمان بورس رسیده باشند و هیچ محکومیت قطعی کیفری برای اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل وجود نداشته باشد.

شرایط پذیرش شرکت‌ها در تابلوی فرعیِ بازار اولِ بورس

پذیرفته شدن در تابلوی فرعی نسبت به پذیرفته شدن در تابلوی اصلی شرایط راحت‌تری می‌خواهد. مواردی که در این قسمت با موارد تابلوی اصلی متفاوت است، تنها مربوط به میزان سود‌آوری شرکت است. شرکت باید حداقل در دو دوره متوالی سودآور باشد و حداقل سرمایه ثبت شده آن در تابلو فرعی باید معادل با 500 میلیارد ریال باشد. شرکت‌هایی با میزان سرمایه کمتر در هیچکدام از این تابلوها جای نمی‌گیرند. میزان شناوری سهام این شرکت‌ها نیز مهم است و اگر از 15 درصد کمتر باشد در این تابلو جای نمی‌گیرند.

این شرکت‌ها باید یک سیستم حسابداری مناسب انتخاب کنند که مورد تایید سازمان بورس باشد و در صورت‌های مالی آن‌ها، حداقل نسبت حقوق‌صاحبان سهام به کل دارایی‌ها برابر با 20 درصد باشد. باقی شرایط همانند، شرایط پذیرفته شدن در تابلوی اصلی است.

تابلوهای بورس اوراق بهادار

تابلوهای بورس اوراق بهادار

شرکت‌هایی که شرایط پذیرش در بورس را ندارند، در فرابورس پذیرفته می‌شوند. شرکت‌هایی که قبلا در بازار اول و دوم بورس فعالیت داشتند،با گذر زمان و از دست دادن شرایط خود، دیگر در این بازارها جای ندارند و وارد فرابورس می‌شوند و حتی می‌توانند در بازارهای مختلف فرابورس جابجا شوند. بازار فرابورس شامل 5 تابلو معاملاتی (بازار) متفاوت است که تقسیم‌بندی آن را در شکل زیر می‌بینید. شرایط پذیرش در هر‌کدام از این تابلوها متفاوت با دیگری است.

فرابورس چیست؟

فرابورس همانند بورس، بازاری برای معاملات اوراق بهادار است که با مجوز شورای عالی بورس ایجاد شده و تحت نظارت سازمان بورس اوراق بهادار است. این بازار ساختاری شبیه به بورس دارد و به منظور گسترش بازار سرمایه کشور بوجود آمده است. شرکت‌هایی که شرایط پذیرش در بورس را ندارند در بازارهای مختلف فرابورس پذیرفته می‌شوند، چون این بازار از شرایط و الزامات کمتری برای پذیرش برخوردار است. فرابورس از 5 بازار مختلف تشکیل شده است. پذیرش شرکت‌های سهامی عام در بازار اول و دوم انجام می‌شود. در بازار سوم که به آن بازار عرضه نیز می‌گویند معاملات خاصی مثل معاملات بلوکی انجام می‌شود، این بازار جهت عرضه یک‌جا و پذیره‌نویسی اوراق بهادار استفاده می‌شود. پذیرش سایر اوراق بهادار صرفا در بازار ابزارهای مالی نوین صورت می‌گیرد.

آخرین بازار فرابورس بازار پایه نام دارد که خود دارای سه تابلو با رنگ‌های مختلف است.

تابلوهای فرابورس

بازار پایه چیست؟

شرکت‌هایی که مشمول ثبت نزد سازمان بورس اوراق بهادار بوده‌اند اما امکان پذیرش در یکی از تابلوهای بورس و 4 تابلو دیگر فرابورس را نداشتند در یکی از تابلوهای بازار پایه معامله می‌شوند. پایین‌ترین سطح بازار فرابورس بازار پایه است و ساده‌ترین شرایط برای عضویت را دارد.

شرکت‌هایی که در این بازار معامله می‌شوند معمولا صورت‌های مالی شفافی ندارند و از ریسک و نوسان بالایی برخوردارند، ولی با این حال برای برخی از سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر جذاب هستند.

تغییرات قوانین تابلوهای بازار پایه

بازار پایه قبلا دارای 3 تابلو با نام‌های الف، ب و ج بود و دامنه نوسان گسترده‌ای داشت و در یک روز می‌توانست بین منفی 10 درصد تا مثبت 10 درصد نوسان کند. یعنی چیزی معادل 20 درصد نوسان در طی یک روز معاملاتی. دامنه نوسان بالا منجر‌به این شده بود تا نوسان‌گیرها و سفته‌بازان اقدام به سفته‌بازی در این بازار کرده و به راحتی قیمت‌ها را جابجا کنند. در این صورت سهامداران خرد حقیقی متحمل زیان‌های سنگینی می‌شدند. اما بعدها قوانینی تصویب شد که باعث تغییر اسم این سه تابلو به سه تابلو با رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز شد.

در این اصلاحات تنها نام تابلوها تغییر نکرد بلکه قوانین و مقررات حاکم بر آن هم تغییر کرد. این تغییرات مزایایی نظیر محدود کردن فعالیت سفته‌بازان، حذف هیجانات موجود در بازار پایه و رشد تدریجی و منطقی سهام شد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

اکنون می‌توان ادعا کرد که بازار پایه، سه تابلو زرد، نارنجی و قرمز دارد و تفاوت این تابلوها در میزان سرمایه شرکت‌ها و نوع معاملات آن‌ها است.

تابلوهای بازار پایه

تابلوهای بازار پایه

تابلو زرد

نحوه انجام معاملات در تابلو زرد

همان‌طور که گفتیم، شرکت‌هایی که شفافیت اطلاعاتی ندارند و ویژگی‌های قرار گرفتن در تابلوهای قبلی را نداشتند در بازار پایه معامله می‌شوند.

در تابلو زرد این بازار، نوسان معاملات سه درصد است. یعنی قیمت‌ها در روزهای معاملاتی می‌توانند از منفی سه درصد قیمت پایانی دیروز تا مثبت سه درصد آن تغییر کنند. در نتیجه این بازار می‌تواند هر هفته نهایت پانزده درصد نوسان قیمتی داشته باشد.

در صورت برقراری صف خرید و یا صف فروش در یک جهت طی سه روز متوالی و در صورت معامله حداقل دو‌ده هزارم سهام یک شرکت در پایان هر جلسه معامله، در روز بعدی دامنه نوسان در این تابلو به پنج درصد افزایش پیدا می‌کند و پس از آن دامنه نوسان به حالت قبل خواهد برگشت.

شرایط پذیرش شرکت‌ها در تابلو زرد

شرکت‌ها برای پذیرش در این تابلو باید حداقل یک صورت مالی حسابرسی شده داشته باشند و صورت‌های مالی خود را به‌طور مرتب گزارش بدهند. تعداد دفعات عدم ارائه اطلاعات نباید بیش از دو مرتبه باشد. این صورت‌های مالی باید با دستورالعمل افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان، مطابقت داشته باشد.

مجموع روزهای تاخیر به‌منظور ارائه اطلاعات نیز نباید بیش‌تر از دو مرتبه باشد و این اطلاعات باید با دستورالعمل‌های اجرایی افشا اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان مطابقت داشته باشد.

تابلو نارنجی

نحوه انجام معاملات در تابلو نارنجی

میزان نوسان معاملات در این بازار دو درصد است. در نتیجه این بازار می‌تواند هر هفته نهایتا ده درصد نوسان قیمتی کند.

در صورت برقراری صف خرید و یا صف فروش در یک جهت، طی سه روز متوالی و در صورت معامله حداقل دو‌ ده‌هزارم سهام یک شرکت در پایان هر جلسه معاملاتی، در روز بعدی دامنه نوسان در این تابلو به چهار درصد افزایش پیدا می‌کند و پس از آن دامنه نوسان به حالت قبل خواهد برگشت.

شرایط پذیرش در تابلو نارنجی

شرکت‌ها اگر در دوره رسیدگی و بررسی دارای شرایط پذیرش در تابلو زرد را نباشند، در این تابلو قرار می‌گیرند. اگر حسابرس قانونی در رابطه با هر یک از صورت‌های مالی شرکت، اظهار نظر مردود یا عدم اظهار نظر صادر کرده باشد، آن شرکت در تابلوی نارنجی قرار خواهد گرفت.

تابلو قرمز

نحوه انجام معاملات در تابلو قرمز

در این نوع بازار نوسان معاملات یک درصد است. بنابراین این بازار هر هفته می‌تواند نهایتا پنج درصد نوسان داشته باشد. در صورت برقراری صف خرید و یا صف فروش در یک جهت، طی سه روز متوالی و در صورت معامله حداقل دو‌ده هزارم سهام یک شرکت در پایان هر جلسه معامله، در روز بعدی دامنه نوسان در این تابلو به دو درصد افزایش پیدا می‌کند و پس از آن دامنه نوسان به حالت قبل خواهد برگشت.

شرایط پذیرش شرکت‌ها در تابلو قرمز

شرکت‌هایی در تابلو قرمز قرار می‌گیرند که دارای شرایط زیر باشند:

1) از طرف مراجع قضایی رای اولیه در رابطه با ورشکستگی شرکت صادر شده باشد.

2) رای انحلال ناشر توسط مجمع عمومی فوق‌العاده و یا مراجع قضایی صادر شده باشد.

3) شرکتی که صورت‌های مالی حسابرسی شده‌اش را در سر‌رسید دوره‌های رسیدگی شده، حداقل برای سه ماه متوالی ارائه ندهد.

جمع‌بندی

در شکل زیر نمونه‌ای کامل از تقسیم‌بندی بازار سرمایه را در ایران می‌بینید.

تابلوهای بورس و فرابورس

تابلوهای بورس و فرابورس

می‌توان گفت، هرچه میزان اعتبار یک شرکت بالاتر باشد و از ریسک کمتری برخوردار باشد در بورس و در تابلوی اصلی بازار اول قرار می‌گیرد. هرچه از شفافیت اطلاعاتی این شرکت‌ها کاسته شود، درجه اعتبارشان پایین می‌آید و ریسکشان افزایش می‌یابد. هر چه از میزان شفافیت اطلاعاتی شرکت‌ها کاسته شود، سهامشان در بازاری پایین‌تر معامله می‌شود. از این پس اگر خواستید شرکتی را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کنید، می‌توانید علاوه بر بررسی موارد از پیش گفته شده، به بازاری که سهام شرکت در آن معامله می‌شود نیز توجه کنید. شرکت‌هایی که در تابلوی اصلی بازار اول بورس معامله می‌شوند، بسیار معتبر‌تر از شرکت‌هایی هستند که سهام آن‌ها در تابلو قرمز بازار پایه معامله می‌شود.

نظرات ارزشمند شما

لطفا اگر این مقاله برایتان مفید بود، سوال و یا نظری درباره آن داشتید، در انتهای همین صفحه نظر خود را ثبت بفرمایید.

می‌توانید ویدیوهای بیشتری از تالاربورس را در آپارات (شبکه اشتراک ویدیو) و همچنین کانال یوتیوب تالاربورس مشاهده کنید.

حذف حجم مبنا در ۲۲ نماد معاملاتی بازار پایه

فرابورس ایران: از امروز (چهارشنبه ۸ دی‌‌‌ماه) حجم مبنای نمادهای دارای صف خرید و فروش در بازار پایه به یک تغییر خواهد یافت که به معنای حذف حجم مبنا برای این نمادها خواهد بود.

سروش خواجه حق‌‌‌وردی، معاون نظارت بازار فرابورس با اشاره به اختیارات مندرج در بند ۱ ماده ۱۰ مکرر دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران، در خصوص حجم مبنا در نمادهای معاملاتی بازار پایه که طی ۲۰ روز کاری متوالی دارای صف خرید یا فروش هستند، گفت: این اقدام با هدف افزایش نقدشوندگی در بازار پایه صورت گرفته تا شاهد روان شدن معاملات در نمادهای این بازار باشیم.

سروش خواجه حق‌‌‌وردی درباره جزئیات این مصوبه توضیح داد: نمادهایی که مشمول حذف حجم مبنا می‌‌‌شوند باید در تمامی طول جلسه معاملاتی یعنی از ۸:۴۵ تا ۱۲:۳۰ دارای صف خرید یا فروش باشند و طی ۲۰ روز معاملاتی متوالی نیز این وضعیت در نحوه معاملات در بازار پایه آنها تداوم داشته باشد.

وی درباره زمان تغییر حجم مبنا در نمادهای معاملاتی بازار پایه نیز گفت: پیام ناظر تغییر حجم مبنا، دو روز پیش از اعمال آن در نماد معاملاتی موردنظر منتشر می‌‌‌شود، اما اگر طی این دو روز صف خرید یا فروش نماد از بین رفت دیگر مشمول تغییر حجم مبنا قرار نمی‌‌‌گیرد.

معاون نظارت بازار فرابورس درباره سایر نکات مهم در این مصوبه نیز افزود: بعد از حذف حجم مبنای نماد معاملاتی، در صورتی که معاملات نماد از وضعیت صف خارج شد، حجم مبنای نماد به وضعیت عادی برمی‌‌‌گردد و بازگشت حجم مبنا به وضعیت عادی، ۲ روز کاری قبل از اعمال، طی پیام ناظر به بازار اعلام می‌‌‌شود.

بررسی سهام بازار پایه و نحوه معاملات

وضعیت سهام در بازار پایه و چگونگی معاملات در این بازار در گزارش زیر مورد بررسی قرار گرفته است که در ادامه با هم می‌خوانیم.

به گزارش پایگاه خبری عصر مالی به نقل از بااقتصاد؛ بازار پایه در ابتدا مدتی پس از تشکیل بازار فرابورس ایران با نام و عنوان «بازار توافقی» راه‌اندازی شد تا شرکت‌هایی که شرایط حضور در بازارهای بورس و فرابورس را ندارند بتوانند با شرایط راحت‌تری در این بازار سهام خود را عرضه کنند؛ در سال 95 با اعمال تغییراتی در شرایط «بازار توافقی» نام آن به «بازار پایه» تغییر پیدا کرد و نحوه معاملات در بازار پایه دارای سه بخش «الف»، «ب» و «ج» شد.

بازار پایه الف

بازار پایه «الف» دربرگیرنده برخی شرکت‌های خاص مانند سپرده‌گذاری مرکزی و فرابورس شد که به دلایلی به جز عدم شفافیت، امکان معامله در بازار اصلی بورس و فرابورس را نداشتند، هم‌چنین شرکت‌هایی که درخواستی مبنی بر پذیرش ندارند و به دلیل الزام قانونی طبق قانون ماده 99 برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران باید در بازار سرمایه حضور داشته باشند در بازار پایه درج شدند و مبادرت به انتشار اوراق بهادار و معامله آن کردند.

بازار پایه ب

بازار «ب» شامل شرکت‌هایی هستند که با معیارهای تعریف شده توسط فرابورس دارای حداقل «شفافیت اطلاعاتی» و «نقد‌شوندگی» بودند در واقع نزد سازمان بورس ثبت شده‌اند اما شرایط پذیرش را ندارند.

نام‌ تمامی نمادهای فعال در این بازار که تا خرداد جاری معامله داشته‌اند همراه با درصد تغییرات آن‌ها طی یک سال گذشته در ادامه آورده شده است.

نمادهایی که بازدهی بیش از 100 درصدی در یک سال گذشته داشته‌اند با رنگ سبز نشان داده شده است. در میان تمام نمادها « شمواد» بازدهی بیش از 2 هزار درصدی داشته و به عنوان پدیده سال 97 از آن یاد می‌کنند.

1

2

3

4

بازار پایه ج

بازار «ج» نیز شامل شرکت‌هایی می‌شدند که به دلیل از دست دادن شرایط بازارهای بورس یا فرابورس از بازار مربوطه لغو پذیرش شدند در واقع دو معیار شفافیت اطلاعاتی و نقدشوندگی را نداشتند یا حسابرس صورت‌های مالی آنها را مردود اعلام کرده بود.

جدولی که در ادامه آورده شده در برگیرنده نام شرکت‌هایی است که در این بازار حضور دارند و تا خرداد سال 98 معامله شده‌اند.

بیشترین بازدهی بازار «ج» مربوط به پتروشیمی اصفهان با 300 درصد افزایش قیمت بوده است.

5

6

شرایط معامله در بازار ب و ج

بازار «ب» و «ج» هر دو محدودیت حجم مبنا نداشتند، دامنه نوسان برای بازار «ب» دو برابر بازارهای اصلی بورس و فرابورس یعنی برابر با 10 درصد بود و بازار «ج» هم با دامنه نوسان نامحدود فعالیت داشت. تعداد روزهای معاملاتی در بازار «ج» حداکثر سه روز معاملاتی بود یعنی حداکثر سه روز بدون محدودیت نوسان قیمت و به صورت توافقی میان خریدار و فروشنده سهام موجود در این بازار معامله می‌شد.

سودهای نجومی بازار پایه به سهامداران

با توجه به اینکه شرکت‌های بازار پایه اکثرا کوچک یا دارای شناوری محدود بودند با آمدن پول، رشدهای آنچنانی کردند، به‌گونه‌ای که برخی از دارندگان قدیمی سهام توافقی، با شناسایی سود حدود ۱۰۰ درصدی از سهامی که بعضا سال‌ها داشتند خارج شدند و سپس مشاهده کردند از همان نقطه خروجشان قیمت‌ها چند برابر شد. پس از آن فعالان بورسی بیشتری که از انجام اصلاحات در بازارهای اصلی ناامید بودند و برخی طی سال‌ها، نزدیک بازار توافقی هم نشده بودند، جلب نسخه جدید آن یعنی بازار پایه شدند.

شرکت‌های بازار پایه بسیاری از الزامات گزارش‌دهی و شفافیت شرکت‌های بازار اصلی فرابورس را ندارند و همین موضوع راه را بر ایجاد شایعاتی باز می‌کند که بعضا هیچ‌گاه صحت و سقم آن مشخص نمی‌شود اما تاثیرات خود را بر قیمت یک سهم ایفا می‌کند و پتانسیل ایجاد نوسانات شدید مثبت یا منفی را دارد؛ از این رو مدیران بازارهای فرابورس تصمیم گرفتند فکری به حال این موضوع کنند و تغییراتی را در مکانیزم آن ایجاد کنند. بر اساس آنچه شنیده شده است تغییرات تابلوهای بازار پایه به شرح ذیل رخ خواهد داد.

تابلوهای جدید:

تابلوی زرد: معاملات سهم‌های این تابلو دو روز در هفته به صورت حراج ناپیوسته و سه روز در هفته به صورت ثابت انجام می‌شود.

تابلوی نارنجی: معاملات سهم‌های این تابلو یک روز در هفته به صورت حراج ناپیوسته و چهار روز در هفته به صورت ثابت انجام می‌شود.

تابلوی قرمز: معاملات سهم‌های این تابلو یک روز در ماه به صورت حراج ناپیوسته و سایر روزهای دیگر به صورت ثابت انجام می‌شود.

آموزش بورس به زبان ساده

آموزش بورس به زبان ساده

بازار مکانی عمومی است که در آن خریداران و فروشندگان معاملات خود را به شکل مستقیم و یا از طریق یک واسطه انجام می‌دهند و خرید و فروش صورت می‌گیرد. بورس نیز عملا یک بازار است که در آن معامله‌گران به شکل مستقیم یا غیرمستقیم اقدام به معامله می‌کنند و بازاری است که در آن دارایی‌های مختلفی مورد معامله قرار می‌گیرد.

دارایی‌های قابل معامله به دو دسته دارایی مالی و غیرمالی تقسیم بندی می‌شود. درایی غیرمالی (واقعی) این دارایی‌ها فیزیکی هستند و شامل زمین، ملک، خودرو و کالاهای این‌چنینی می نحوه معاملات در بازار پایه ‌شوند. دارایی‌های مالی، فیزیکی نیستند اما ارزشمندند. این دارایی‌ها شامل پول نقد، سپرده‌های بانکی، سهام، اوراق مشارکت و. هستند.

اساسا بورس، به بازاری گفته می‌شود که چیزی در آن معامله شود. بورس به طور کلی شامل چهار بازار به شرح است.

بورس اوراق بهادار

بورس اوراق بهادار بازاری متشکل و رسمی است که در آن دارایی‌های مالی تحت قوانین مصوب معامله می‌شود. از آنجایی که پذیرش شرکت‌ها در این بازار تحت شرایط خاصی صورت می‌گیرد، این بازار دارای شفافیت قابل ملاحظه‌ای است. البته شرکت‌هایی که امکان ورود به این بازار را ندارند، می‌توانند وارد بازار فرابورس شوند. این امکان وجود دارد که درصورت تایید سازمان بورس، شرکت از بازار فرابورس به بورس اوراق بهادار منتقل شود.

به زبان ساده تر بورس اوراق بهادار در ایران به دو دسته بورس و فرابورس تقسیم بندی شده است.

بورس کالا

در این بازار کالاهای معینی مورد معامله قرار می‌گیرند، معمولا این کالاها شامل مواد اولیه و مواد خام هستند که مورد معامله قرار می‌گیرند. هر بورس کالایی را، با نام همان کالایی که مورد معامله قرار می‌گیرد نامگذاری می‌کنند، مثل بورس نفت.

بورس انرژی

در این بازار، حامل‌های انرژی (همانند گاز، برق، نفت و سایر حامل‌های انرژی) و اوراق مبتنی بر این حامل ‌ها معامله می‌شود. این بازار در سال 1391 به طور رسمی فعالیت خود را با معاملات برق، قطران، و زغال‌سنگ آغاز کرد.

بورس آتی

در این بازار، انواع قراردادهای آتی (مثل سکه، زعفران و. ) معامله می شود. ورود به این بازار نیازمند آموزش های جداگانه و خاصی است و به تازه واردان بازار توصیه نمی شود.

بورس اوراق بهادار، به دو بخش بورس و فرابورس تقسیم می شود.

فرابورس چیست؟

بازار فرابورس ( OTC ) که مخفف ( Over The Counter ) می باشد و در تعریف جهانی فرابورس می توان گفت که سهام شرکت‌هایی که شفافیت کافی یا وضعیت سودآوری مناسب ندارند، در فرابورس قرار می‌ گیرند.

بازار فرابورس بازاری غیرمتمرکز است که در آن سهام، کالا، ارز، رمز ارز و. به صورت مستقیم بین خریدار و فروشنده رد و بدل می‌ شود. در این نوع از بازار واسطه ‌هایی نظیر کارگزار یا سازمان مرکزی (نظیر سازمان بورس اوراق بهادار) حذف شده اند.

بازار فرابورس محل مشخصی برای معامله ندارد. توسعه اینترنت و خصوصا شبکه‌های اجتماعی، توسعه بازار فرابورس را وارد مرحله‌ی جدیدی کرد. مثال‌های زیادی برای بازار فرابورس در ایران و جهان وجود دارد به عنوان مثال، بازار فارکس که در آن معامله‌گران (افراد حقیقی یا بانک ‌های مرکزی کشورهای مختلف و. ) از اقصی نقاط جهان اقدام به معامله ارزهای مختلف انجام می‌کنند یا بازار دلار یا طلای تهران که جای مشخصی ندارد و معامله گران در نقاط مختلفی از شهر اقدام به خرید و فروش می‌کنند.

نبود بازار متشکل و مکان مشخص و نبود سامانه معاملاتی شفاف نظیر آنچه در بورس اوراق بهادار می‌بینیم، باعث عدم شفافیت این بازار می‌شود و امکان دست‌کاری در بازار و فعالیت‌های اینچنینی وجود دارد. اصلی‌ترین بازار فرابورس در ایران بازار ارز است.

بازار فرابورسی که تحت مسئولیت و نظارت سازمان بورس در حال فعالیت است، چرا با این تعاریف گفته شده متفاوت است؟

فرابورس ایران از شکل اصلی خود در دنیا و بنا به تعریفی که در بالا ذکر کردیم جدا شده است. شرایط پذیرش در این بازار و معامله در آن ساده‌تر است. به طور کلی برای پذیرش در بورس اوراق بهادار، شرکت باید سطوح بالایی از شفافیت در مدیریت و صورت‌های مالی و نهادهای تصمیم‌سازی نظیر هیئت مدیره داشته باشد. اما از آنجایی که تعریف فرابورس در دنیا (همانطور که گفته شد) بازاری آزاد و بدون واسطه‌گری و نظارت است، در ایران هم، پذیرش شرکت‌ها در این بازار به نسبت راحت‌تر از بورس اوراق بهادار است.

این آسان گرفتن در پذیرش شرکت‌ها در این بازار، به علت کمک به نیازهای مالی شرکت ‌ها و بنگاه ‌های اقتصادی است. این بازار تفاوتی با بورس اوراق بهادار از نظر مزایای موجود برای شرکت پذیرفته شده ندارد. فرابورس ایران از پنج بازار: اول، دوم، سوم، ابزارهای نوین مالی و بازار پایه تشکیل شده است.

اگر یک شرکت شرایط لازم برای پذیرفته شدن در بازار فرابورس را داشته باشند در دو بازار اول و دوم وارد می‌شود. به طورکلی، پذیرش در بازار اول فرابورس آسان‌تر است. بازار پایه هم به منظور معامله سهام شرکت ‌هایی که در هیچ‌ یک از بازارهای فوق پذیرفته نشده ‌اند، تشکیل شده است. به طور کلی سه بازار اول، دوم و پایه از فرابورس فعال هستند.

در بازار سوم فرابورس شرکت‌ها به سه دسته تقسیم می ‌شوند و به وسیله‌ رنگ تابلو دسته بندی می شوند:

  • تابلوی زرد: دامنه نوسان این شرکت ‌ها ۳٪ است.
  • تابلوی نارنجی: دامنه نوسان این شرکت ‌ها ۲٪ است.
  • تابلوی قرمز: دامنه نوسان این شرکت ‌ها ۱٪ است.

سود در بازار بورس ایران امکان پذیر است ؟

همه افراد برای پولی که به دست آوردند زحمت کشیده‌اند و برای آن ارزش قائل هستند و حفظ سرمایه و انجام معاملات سودمند هدف اصلی سرمایه گذاران است. راه هایی وجود دارد که ریسک سرمایه گذاری را کاهش دهید و اگر تصمیم دارید که در بورس سرمایه‌گذاری کنید و به‌ دنبال بالاترین تضمین ممکن هستید، بهترین راه سرمایه گذاری آموزش گام به گام بورس است و باید توجه داشته باشید که بهترین سود به انتخاب شخص شما بستگی دارد مانند انتخاب شما در کارگزار، صندوق سرمایه گذاری، نوع صندوق سرمایه گذاری، نوع سرمایه‌گذاری، مشاور مالی و استراتژی که انتخاب می کنید و.

سود سرمایه گذاری در بورس به تغییرات قیمت سهام شرکت‌ ها بستگی دارد و این تغییرات قیمت هم وابسته به عرضه و تقاضای بازیگران بورس می باشد.

انواع روش ‌های سرمایه گذاری در بورس

سرمایه گذاری مستقیم در بورس:

منظور از روش مستقیم این است که سرمایه گذار با افتتاح حساب نزد کارگزاری ها به صورت مستقیم اقدام به خرید و فروش سهم افراد غیر حرفه‌ای نباید در سرمایه گذاری مستقیم سرمایه گذاری کنند چون، ریسک و چالش‌های حضور در بورس را افزایش می ‌دهد.

سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس:

سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس به این معنا است که به جای اینکه خودمان مستقیماً به خرید و فروش سهام بپردازیم، به افراد آگاه و متخصصی مراجعه می کنیم. این افراد متخصص به ما کمک می کنند، سرمایه خود را در حوزه های مختلف سرمایه گذاری به کار بگیریم. سرمایه گذاری غیرمستقیم هم انواعی دارد:

چگونه وارد بازار بورس شویم؟

ثبت ‌نام شما در بورس بعد از ارائه مدارک شناسایی (اطلاعات شناسنامه، اطلاعات کارت ملی، اطلاعات حساب بانکی، ادری پستی) و ثبت‌نام اینترنتی (در سایت سجام و کارگزاری مورد نظر)که بسته به شلوغی دفاتر حدود30دقیقه وقتتان را می‌گیرد آغاز می‌شود. بعد از ثبت‌نام، احراز هویت در دفاتر کارگزاری‌های بورس ایران (مثل آگاه، مفید و. ) و یا در دفاتر پیشخوان دولت انجام می‌شود که آدرس این دفاتر هم در سایت هر کارگزاری مشخص شده است. بعد از احراز هویت، نام کاربری و رمز عبور سامانه معاملاتی آنلاین برای شما پیامک می شود و شما از این لحظه می توانید فعالیت خود را در بورس شروع کنید و اگر به قصد دارید به صورت حرفه ای در بازار بورس ایران فعالیت کنید پیشنهاد میشه که حتما خرید انلاین دوره آموزش بورس را دریافت نمایید که بهترین راهنما برای شما در این بازار خواهد بود.

والدین نیز می توانند برای فرزندان خود کد بورسی و کد دسترسی به سامانه معاملات آنلاین بگیرند.

برخی نکات برای ورود به بورس:

هر سهمی در بازار بورس ایران، یک نماد دارد. مثلا نماد هتل پارسیان کوثر اصفهان، «گکوثر» است. در بورس، وقتی صحبت از شرکت ذوب آهن اصفهان می شود ، همه از «ذوب» صبحت می کنند. یا تولید برق ماهتاب کهنوج با نماد « بکهنوج » نمایش داده می شود.

چند ماه، صرفا تماشاچی سامانه معاملات بورس در نشانی tsetmc.com باشید. هر روز ببینید که پربیننده ترین سهام، پر معامله ترین نماد ها،‌ نمادهای شاخص ساز مثبت و منفی کدام است.

سعی کنید با نمادهای همه شرکت در گروه های مختلف از سیمانی تا دارویی و. آشنا شوید.

حداقل مبلغ مورد نیاز برای ورود به بازار سرمایه ایران در هر سفارش خرید، 5 میلیون ریال است.

شما به عنوان شخص حقیقی، کد حقیقی برای معاملات دارید و شرکت ها کد حقوقی. برای دریافت کد حقیقی به کارت ملی و شناسنامه نیاز دارید (و مدارک تکمیلی) و برای کد حقوقی به شماره ثبت و. نیاز دارید.

حدودا به مدت۶ ماه، فقط در عرضه اولیه ها شرکت کنید و تماشاچی بازار باشید تا با جو بازار آشنا شوید. وقت برای ورود به بورس همیشه هست. سعی کنید با اشراف کامل و مشورت خوب، وارد بازار شوید. نشانی سایت رسمی بورسtse.ir قرار دارد.

پیشنهاد می شود هیچ تازه واردی به دنبال سیگنال برای خرید و فروش سهام نباشد. بایستی مدتی، تماشاگر و نظاره گر بازار باشید تا اطلاعات مقدماتی خوبی از بازار، روانشناسی و تابلوخوانی آن به دست آورد.

اگر تحلیل صورت های مالی را بلد هستید و می توانید گزارش های مالی و حسابداری و حسابرسی قانونی شرکت ها را بررسی و ارزشیابی کنید،‌ به سامانه کدال در نشانی codal.ir بروید. همه اطلاعات مربوط به صورت های مالی شرکت ها و گزارش ۱۲ ماهه هیات مدیره، برگزاری مجامع، اگهی تقسیم سود و غیره، در سامانه جامع ناشران موجود است.

اگر زودتر اصول سرمایه گذاری در بازار را فرا نگیرید، روزگاری که باید فرا بگیرید، هزینه بیش¬تری پرداخت خواهید کرد! هم برای یادگیری و هم خرید سهام خوب. امروز با 20000 ریال، چیز خاصی در اقتصاد ایران به شما نمی دهند. اما تقریبا چند سهم خوب را میتوان با این قیمت خرید. آیا 2000 ریال، ریسک زیادی برای خرید چند سهم شرکت های خوب بازار دارد؟

دستورالعمل جدید معاملات بازار پایه فرابورس ابلاغ شد

یک مقام مسوول از ابلاغ دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بازار پایه فرابورس از سوی سازمان بورس خبر داد و گفت: بر اساس این دستورالعمل، شرکت‌های درج شده در بازار پایه از این پس در ۳ تابلوی مختلف طبقه‌بندی می‌شوند.

به گزارش خبرگزاری موج، بهنام محسنی معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس از تغییر و تحول بازار پایه خبر داده و گفته است: به دنبال برگزاری جلسات با فعالان بازار پایه، مشخص شد که یکی از مهم ترین درخواست‌های فعالان بازار، اصلاح و بهبود رویه معاملات بازار پایه است؛ بنابراین، ضمن برگزاری جلسات متعدد و استفاده از نظر کارشناسان بازار سرمایه، رویه‌های بازار پایه مورد بازنگری قرار گرفت. وی ادامه داد: این بازنگری منجر به تدوین دستورالعمل جدید نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در بازار پایه شد که پس از تصویب در هیات مدیره سازمان بورس، در روز گذشته به فرابورس ایران ابلاغ شد. وی در خصوص ویژگی‌های دستورالعمل جدید معاملات بیان داشت: بر اساس این دستورالعمل، شرکت‌های درج شده در بازار پایه در ۳ تابلوی مختلف طبقه‌بندی می‌شوند که تابلوی الف مختص بورس‌ها، سپرده‌گذاری مرکزی و نحوه معاملات در بازار پایه نحوه معاملات در بازار پایه نهادهای مالی بوده و مابقی شرکت‌ها به تناسب میزان نقد شوندگی و سایر شرایط به ترتیب در تابلوی ب و ج قرار می‌گیرند. محسنی با بیان اینکه سهام شرکت‌های درج شده در تابلوی"الف"بازار پایه فرابورس از قبیل نماد معاملاتی بورس تهران، بورس انرژی، بورس کالا و همچنین نماد فرابورس به صورت عادی و بدون نیاز به تایید فرابورس و سایر اوراق بهادار درج شده در بازار پایه به صورت توافقی معامله می‌شوند، افزود: همچنین، معاملات اوراق بهادار شرکت هایی که در تابلوی پایه ب درج شده اند، به صورت عادی و با انجام حداقل دو مرحله حراج ناپیوسته در دامنه نوسان ۱۰ درصدی در هر جلسه معاملاتی قابل انجام است. وی در خصوص معاملات شرکت‌های درج شده در تابلوی "ج" گفت: این معاملات به صورت عادی و بدون نیاز به تایید فرابورس حداکثر سه جلسه معاملاتی در هفته انجام می‌شود به این صورت که در هر جلسه معاملاتی، ۲ حراج ناپیوسته صورت گرفته و معاملات بعد از حراج به صورت پیوسته و با قیمت ثابت کشف شده در حراج ناپیوسته قبلی خواهد بود. محسنی در ادامه خاطرنشان کرد: دامنه نوسان روزانه قیمت معاملات در تابلوی ب حداکثر به میزان ۲ برابر دامنه نوسان روزانه قیمتی اوراق در بازار اول و دوم فرابورس است. معاون عملیات و نظارت بازار فرابورس ایران همچنین از امکان پذیرش بورس‌ها در تابلوی الف بازار پایه مطابق با دستورالعمل جدید خبر داد و گفت: علاوه بر این، توقف و بازگشایی نماد معاملاتی در بازار پایه تابع ضوابط مندرج در دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات خواهد بود؛ در عین حال، معاملات سهام شرکت‌های حاضر در تابلوی ج، بر اساس اطلاعات منتشره موجود در هر زمان امکان‌پذیر است



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.